wiosna idzie czyli cichy jęk ze świata nie-umarłych

Wbrew pozorom ani nie umarłam, ani nie zapadłam w sen zimowy. Chociaż może trochę szkoda tej hibernacji... Przynajmniej ominęłyby mnie (na razie) pisanie pracy magisterskiej. Tak czy siak, doszłam po prostu do wniosku, że zamiast pisać o rzeczach pesymistycznych lepiej nie pisać wcale i zamiast tego skupiłam się na pracy nad własnym wykształceniem i nad fermentującą irytacją szarugową. Bo głównie w szarudze lutowej dostrzegam głównego winowajcę moich dąsów, fochów i złych humorów. 

Tak jak i wczoraj, dziś znowu wylazło słoneczko i od razu obudziłam się w dobrym nastroju. Poodkręcałam maksymalnie żaluzje i pootwierałam okna. Słucham ptasich awantur przy karmniku i iście wiosennych szczebiotów sikorek na pobliskich klonach. Do domu wpada zimne powietrze o tym dziwnym, charakterystycznym zapachu przywodzącym na myśl wygrzaną przez słońce glebę. Paradoks, bo chodzę z gęsią skórką, cała się trzęsę, ale nie zamierzam się cieplej ubierać - jest mi zimno, ale to zimno wczesno-wiosenne! Można więc trochę pomarznąć. 

Tak czy siak - cieszcie się wiosną i do przeczytania niedługo. 

Kolaż 073

kiedy w(y)padniesz miedzy kawki musisz krakać tak jak one

Znowu się zaczęło. Myślałam, że w tym roku mnie to ominie bo to już połowa czerwca (jakby nie było - późno), ale jednak nie - oto znowu jestem świadkiem niefortunnych pierwszych ptasich lotów.

Tak się jakoś składa że moje podwórko wyjątkowo upodobały sobie kawki. Tak się utarło, że gołębie nie za bardzo nas lubią (ciekawe dlaczego?) ale kawki gniazdują w moim sąsiedztwie bardzo chętnie (podobnie jak koty i jeże, ale to oczywiście trochę inna partia). Powiem szczerze, że bardzo fajne z nich ptaszyska. Może nie wyglądają na specjalnie mądre, ale są wbrew pozorom bardzo cwane i sympatyczne, z tym swoim śmiesznym chodem i ciekawskim spojrzeniem. Naprawdę - zabawne z nich stworzeniach. 

Dwa dni temu od pracy odciągnął mnie kawczy lament. Zbiorowym krakaniom nie było końca, więc od razu wiedziałam co się święci. Zajęłam stanowisko obserwacyjne, najpierw przy oknie, potem na balkonie. Nie pomyliłam się. 

Jak co roku znalazła się jakaś ofiara losu, która albo za bardzo zawierzyła swoim zdolnościom albo po prostu miała zwyczajnego pecha i wyleciała z gniazda, na łeb, na szyję i na złamanie dzioba, że się tak wyrażę. Pokurcz dreptał pod murkiem okalającym plac przedszkolny tłukąc od czasu do czasu skrzydłami, a rodzice, wujostwo, starsi kuzyni a pewnie i dziadkowie siedzieli na gałęziach i siatce ogrodzenia i darli dzioby ile sił w kawczych płucach. Przez dłuższą chwilę przypatrywałam się całej scenie i w końcu postanowiłam interweniować. Znowu...

Jakieś trzy lata temu przyniosłam jedną taką ofiarę do domu, a raczej na balkon, żeby jej nic nie zeżarło. Ofiara okazała się mieć charakter godny dezertera, bowiem trzy razy spadała ze wspomnianego balkonu do ogródka pod nami jak przystało na nielota-kamikadze. Za trzecim razem straciłam cierpliwość i machnęłam ręką. Niech sobie siedzi w krzakach, skoro taka uparta. Z tego co potem widziałam łaziła po podwórku ale nie wiem co się z nią ostatecznie stało. 

W zeszłym roku znalazłam dla odmiany porzuconego nieszczęśnika, nad którym nikt nie krakał, więc łatwo było się domyślić, że rodzinka spisała go na straty. Nie było to specjalnie zaskakujące, bo maleństwo zachowywało się wyraźnie dziwnie, przekręcało na grzbiet przy machaniu skrzydłami i waliło dziobem w chodnik, więc niewiele myśląc razem z mamą wpakowałam ptaszysko do torby i zaniosłam do weterynarza, na drugi koniec miasta. Bardzo miły pan weterynarz kawkę obejrzał i stwierdził, że niestety nic już ze stworzenia nie będzie, bo jakiś wirus czy inna bakteria mu stawy wyżera, więc jedyne co mógł zrobić, to zakończyć cierpienia sieroty. Był to dla mnie bardzo niemiły kubeł zimnej wody i do dzisiaj czasami sobie o tym myślę. 

W tym roku stałam więc na balkonie i oceniałam sytuację. W końcu podjęłam decyzję, ubrałam buty i wlazłam za ptaszyskiem do opuszczonego, nieużywanego nigdy śmietnika i wyciągnęłam je z chwastów. Przejście przez płot nie wchodziło w grę, ale kawka okazała się być na tyle mała, że wspólnymi siłami przecisnęłyśmy ją jakoś przez jedno z większych oczek siatki, żeby jej w nocy koty nie znalazły. Ukryła się pod uschniętym bzem. 

Dzisiaj rano obudziło mnie krakanie. Cała rodzina wespół w zespół z pokurczem łaziła po podwórku przedszkolnym, bezpiecznie za siatką i polowała na robale.

Byłaby z tego piękna metafora w opowieści o dorastaniu, wchodzeniu w dorosłość i zaczynaniu nowego życia. Ale po co...?

Fino alla prossima volta.

Kolaż 094

życzenia w powietrzu na wyciągnięcie ręki

I znów, jak co roku, za sprawą topoli przydrożnych zaroiło się w powietrzu od puchu. Jakoś jestem na to wyczulona i wszędzie o tej porze widzę małe, białe strzępki (trochę podobne do gwiazd) które fruną w przestrzeni i lśnią w popołudniowym słońcu, wkręcają się dziewczynom we włosy, wlatują do dusznych autobusów przez uchylone okna i ulatują przy najmniejszym wyczuwalnym podmuchu.

Przypomina mi się dzieciństwo. Biegaliśmy i łapaliśmy ten puch, przekonując siebie nawzajem, że to życzenia. Zasady były proste: trzeba było pochwycić puszek topoli w dłoń, pomyśleć życzenie, chuchnąć i wypuścić puch ponownie w powietrze. Uwolniony strzępek miał polecieć do nieba i się spełnić (im większy był złapany puszek tym lepiej, bo to oznaczało w końcowym rozrachunku większe życzenie).

Oczywiście nie obywało się bez solidnych bijatyk. Nie daj bóg, żeby ktoś złapał puszek wcześniej pochwycony przez kogoś innego - to oznaczało zniwelowanie pierwszego życzenia. Na podwórku zwykle wybuchała wielka bitwa o to, do kogo należy dane życzenie złączone z konkretnym puszkiem topoli. Zazwyczaj po takich bataliach okazywało się, że zaciskając pięści niszczyliśmy życzenia - puch przyklejał się do spoconych dłoni i nie nadawał się już do niczego. 

puch z topoli 
już dzieci na podwórku 
łapią marzenia

"a teraz maj, dokoła maj wyświęca ogrody"

No i nastąpił koniec odliczania. Wiosna eksplodowała kwiatami i nie ma najmniejszej wątpliwości - maj! Przechadzając się niedawno ulicą Ogrodową wręcz słyszałam głośne odliczanie "trzy...! dwa...! jeden...!" a teraz widzę to wyraźnie i w innych częściach mojego miasta, nie tylko w parkach i na skwerach. 

Pierwsze wybuchły jabłonie. Była połowa kwietnia, jeszcze padały chłodne deszcze, a mimo to jabłonki w Tychach twierdziły uparcie, że już wiosna i stroiły się jak panny młode. Dziwnie ale i pięknie to wyglądało w tej szarudze i nagości, taka drzewiasta panna w koronkach.
Miałam kiedyś taki wiersz, w liceum napisany, o opuszczonym domu na wsi. I tam właśnie po raz pierwszy pojawiła się u mnie ta wzmianka. Szło to jakoś tak: "i tylko w sadzie biała jabłonka czeka na oblubieńca który umarł tej zimy" czy coś w ten deseń. Tak czy siak skojarzenie z koronkami zostało, a szarość tła przeminęła ustępując miejsca szalonej zieleni.

Pamiętam też jak kilka lat temu, kiedy w nerwach czekałam na dzień egzekucji czyli na maturę, z lekkim przestrachem ale i fascynacją skazanego na śmierć obserwowałam kasztanowce. Często słyszę o tej porze roku (zwłaszcza w radiu) zdanie "kasztanowce już kwitną - niedługo matury" i rok rocznie przypomina mi się moja batalia (z jakiegoś powodu stwierdziłam, że "trzy obowiązkowe egzaminy to za mało" i jak to koziorożec uparłam się, że będę pisać pięć "bo niby czemu nie?") i rok rocznie na widok białych, kwiatowych kiści oddycham z ulgą, że to już za mną i że w sumie niepotrzebnie się wtedy tak martwiłam przyszłością.

Równocześnie pojawiła się w powietrzu subtelna fioletowa mgiełka tegorocznych bzów. Jako miłośniczka koloru purpury (haha!) nie mogłam przejść obok tego obojętnie, ale zostawiłam te świeże pędy w spokoju na gałęziach. Niestety nie wszyscy w moim domu przepadają za zapachem bzu więc nie będę nikogo na siłę "uszczęśliwiać", a i krzewy chyba są zadowolone. Zamiast tego po raz kolejny sięgnęłam do "Straż Nocną" -  jak co roku o tej porze. Bzy prześladują mnie więc także w literaturze, oczywiście na moje własne życzenie. 

No i ostatnie - magnolie. Wielkie, słodkie i różowo-białe kwiaty nie należą do moich ulubieńców, ale z jakiegoś powodu zakwitły mi w głowie. Jakieś pół tysiąca lat temu Moritake (1473-1549) napisał pewne haiku, które w XX wieku Miłosz (jakże trafnie) przetłumaczył na język polski. Wiersz brzmi następująco:  

Opadły kwiat
Wrócił na gałąź?
To był motyl. 

Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że to jeden z moich ulubionych wierszy i bardzo często słyszę to haiku w głowie o tej porze roku. I o ile w chwili, kiedy jabłonie tracą cierpliwość, przestają czekać na swoich umiłowanych-nieprzychodzących i zaczynają zrzucając płatki to nie mam nic do dodania, to w czasie, kiedy zaczynają przekwitać magnolie nie mogę się zgodzić. Kwiaty magnolii są o wiele większe i bardziej masywne, obsiadają gałęzie jak jakieś liliowe ptaki. I chyba właśnie to skojarzenie w zeszłym roku "wywołało kwiat z ogrodu", że tak sparafrazuję: 

motyl nie wróci
na gałęzie magnolii
ani biały ptak 

Nie wybiegajmy jednak na razie w przyszłość i cieszmy się, bo na razie wszystko kwitnie w pełni.Wracając w piątek z przystanku do domu, przepełniona radością wynikającą z jasnych perspektyw długiego weekendu dostrzegłam nieduży, wściekle różowy kwiat magnolii w jednym z mijanych ogrodów. Przystanęłam więc, rozpięłam torbę, wyciągnęłam swój słynny fioletowy notes i zapisałam: 

kwiaty magnolii
jak różowe ptaki na
nagich gałązkach

Później ruszyłam dalej, ale znów musiałam przystanąć żeby się szczerze roześmiać. Nieliczni przechodnie przyglądali mi się z uwagą, a ja znowu wyciągnąć notes: 

kwiaty magnolii
- w pół kroku przystanę
by zapisać wiersz

Potem niespiesznie poszłam do domu, a kwiaty pozostały. Jeszcze trochę czasu zostało do ich odlotu. 

o kocich serenadach i historiach miłosnych

Od pewnego czasu coś nie daje mi spać i wbrew pozorom nie jest to moje nieczyste sumienie. Pod tym względem sypiam doskonale, dziękuję. "Problem" jest inny. Moje duże skądinąd podwórko jest miejscem panowania kilku potężnych kocich klanów. Każdy klan ma własną część podwórka, z własną piwnicą jako siedzibą główną, więc poszczególne frakcje dachowców, piwniczniaków i uliczników nie wchodzą sobie zwykle w drogę. Jak łatwo się domyślić teraz jest inaczej - rozpoczął się bowiem sezon kocich zalotów i poszczególne grupy zawzięcie wchodzą sobie nawzajem w paradę, próbując powtórzyć wyczyn Romulusa z porwaniem Sabinek.

Jak donosi moja dobra Joanna, gdzie indziej wcale nie jest lepiej (czy wypadało by powiedzieć "ciszej i spokojniej"). Jej łaciata Krasula miota się bowiem po mieszkaniu targana namiętnościami. No i co tu zrobić ze zwierzakiem, którego dopadła taka chuć, że nawet kapcie wydają się być dobrym materiałem na ojca przyszłego potomstwa? Wyrzucenie na balkon nie wchodzi w grę, a zamknięta łazienka ma świetną akustykę, więc to rozwiązanie także jest do niczego.

Jeżeli więc jedna kocica jest wstanie narobić takiego szumu wokół siebie (czytaj: larma i jazgotu), to co dopiero mam mówić ja, kiedy podwórko wręcz otoczone jest kotami wszelkiej maści. W ten sposób chcąc nie chcąc wysłuchuję nocami tęsknych pieśni chóralnych i wrzasków świadczących o niezłej samczej bijatyce toczonej gdzieś w krzakach pod śmietnikiem. 

Nie narzekam jednak. Szczerze powiedziawszy mam całkiem niezłą zabawę podkładając pod poszczególne kocie partie śpiewane ludzie słowa w formie amatorskiego dubbingu. Panowie i Panie, jakie tu się dzieją historie...! Romeo i Julia przy tych dramatach to kaszka z mleczkiem. 

Chociaż muszę przyznać, że wysłuchując tych długich, pełnych namiętności i tęsknoty partii solowych poszczególnych kocich kochanek nie mogę wyrzucić z głowy skojarzenia z Juliettą Capuletti. To skojarzenie prześladuje mnie zresztą od lat. Znalazłam notatkę z zeszłego roku, na marginesie której naskrobałam następujące haiku: 

nawoływania
jak Julietta w oknie
stęskniona kotka 

Ale można i w drugą stronę. Oto biedny Romeo, w ciemnościach nocy poszukuje swojej ukochanej w obcym labiryncie piwnic: 

kot wąsy stroszy
szuka szarej kotki z
okna piwnicy

Może jednak pójść z interpretacją kocich lamentów bardziej w kierunku telenowel brazylijskich lub wenezuelskich. Miłość, krew, zdrada, intryga, te rzeczy...

słychać bezgłos łap
kochanek nastroszył wąs 
piwniczna schadzka

Bez względu na pomysł interpretacyjny kocie serenady zawsze działają na moją wyobraźnię. Bo takich historii miłosnych człowiek sam z siebie by nigdy nie wymyślił. Jeśli więc ktoś marzy o napisaniu arcydzieła literatury miłosnej, to zapraszam w marcu i kwietniu na moje podwórko. Naprawdę, jest czego posłuchać.

Kolaż 054

krótkie rozważania o Homo Symbolicus i cmentarzach na wiosnę

Człowiek to zabawne zwierzę. Bo chyba tylko człowiek potrafi wytworzyć coś tak nielogicznego i niepotrzebnego w przyrodzie jak symbol. Homo Symbolicus - Człowiek Symboliczny. Innymi słowy taki, który określa siebie i swój świat za pomocą pojęć symbolicznych takich jak słowa, gesty i wszelkie inne znaki wytwarzane w celach komunikacyjnych czy poznawczych. Wydaje mi się, że większość z nas (o ile nie całość) nakłada na biologiczny, fizyczny świat siatkę symboliczną. Przecież język, mit, religia, sztuka, historia czy nauka to nic innego jak jedna wielka sieć wzajemnie powiązanych znaczeń symbolicznych (które sami tworzymy i które sami napełniamy znaczeniem oraz wartościujemy). I tak sobie żyjemy rzadko zdając sobie z tego sprawę. Są jednak takie momenty, że silnie zdajemy sobie sprawę ze sztuczności otaczającej nas rzeczywistości. Mnie się to przydarzyło ostatnio.

Na ulicy Francuskiej w Katowicach jest stary cmentarz, jeszcze z 1870 roku. Z racji bliskiego sąsiedztwa z moim wydziałem często jestem w jego okolicy. Bardzo go lubię, niezmiennie od wielu lat. Ma pięknie zadrzewione aleje, kilka naprawdę ładnych nagrobków i wielką ciszę, która jest tak rzadkim zjawiskiem w środku wielkiego miasta. W ogóle bardzo lubię cmentarze, są takie... spokojne.

Nagrobek z cmentarza przy ulicy Francuskiej, Katowice, 2008.

Cmentarze jesienią są niezwykle symboliczne. Koniec lata i koniec ludzkiego żywota, spadające z drzew martwe liście opadają na groby. No i blask zniczy w mrokach listopadowego wieczoru, oświetlający drogę zagubionym duszom. Symbolika jak się patrzy, nawet specjalnie szukać nie trzeba. Zima? To samo. Warstwy nietkniętego śniegu jak białe całuny, senność, całkowity bezruch. W tej śnieżnej scenerii osamotnione nagrobki i sporadycznie jakaś czarna wrona czy inne ptaszysko. Także w tym wypadku siatka symboliczna jest jasna i klarowna. Tylko nagle śnieg topnieje, pojawia się wiosna i sprawa się komplikuje.

Cmentarz na wiosnę jest czymś tak dziwnym, że aż na swój sposób niestosownym. Słoneczko świeci radośnie jak na dziecięcym rysunku, ptaszki śpiewają i zaczynają wić gniazda w gałęziach drzew, które tak dramatycznie wyglądały jesienią i zimą, a teraz bezwstydnie zaczynają wypuszczać pączki. Innymi słowy wszystko budzi się do życia. No, właśnie nie wszystko... I jakoś jest to strasznie cyniczne choć piękne równocześnie.
Taka karma?

kolaż 034